دوران بارداری با تغییرات فراوانی در بدن همراه است و بسیاری از زنان در این دوره علائمی را تجربه میکنند که پیش از بارداری برایشان آشنا نبوده است. یکی از این علائم نسبتاً شایع، گزگز انگشتان دست در بارداری است. برخی مادران احساس مورمور شدن، بیحسی، سوزنسوزن شدن یا ضعف در انگشتان دست را گزارش میکنند؛ احساسی که گاهی در طول شب شدیدتر میشود و ممکن است خواب فرد را مختل کند.
این وضعیت معمولاً به دلیل تغییرات فیزیولوژیک بدن در بارداری ایجاد میشود و در بسیاری از موارد خطرناک نیست. با این حال، آگاهی از علتهای احتمالی آن میتواند به مادران کمک کند تا با آرامش بیشتری با این تغییرات برخورد کنند و در صورت لزوم بهموقع به پزشک مراجعه کنند.
در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم که گزگز انگشتان دست در بارداری چرا رخ میدهد، چه عواملی میتوانند آن را تشدید کنند، چه زمانی طبیعی است و در چه شرایطی نیاز به بررسی پزشکی دارد.
چرا در بارداری گزگز انگشتان دست ایجاد میشود؟
بدن مادر در دوران بارداری دچار تغییرات هورمونی، افزایش حجم خون و احتباس مایعات میشود. این تغییرات میتوانند روی اعصاب و بافتهای بدن تأثیر بگذارند. یکی از مهمترین دلایل گزگز انگشتان دست در بارداری فشاری است که به اعصاب دست وارد میشود.
احتباس مایعات در بدن باعث تورم خفیف در بافتها میشود. این تورم ممکن است در ناحیه مچ دست باعث فشار روی عصب میانی شود؛ عصبی که از داخل کانالی به نام تونل کارپال عبور میکند. وقتی این عصب تحت فشار قرار بگیرد، علائمی مانند بیحسی، گزگز، مورمور شدن یا حتی ضعف در انگشتان ایجاد میشود.
به همین دلیل یکی از شایعترین علتهای گزگز انگشتان دست در بارداری سندرم تونل کارپال است که در بسیاری از زنان باردار بهطور موقت رخ میدهد.

آفر ویژه دکتر فاطمه صالحی
دکتر فاطمه صالحی، متخصص پریناتولوژی با فوق تخصص در حوزه مراقبت و درمان زنان باردار و نوزادان، خدمات خود را در تهران ارائه میدهد. اکنون شما میتوانید با ارتباط از طریق واتساپ، وی را جهت گرفتن وقت مشاوره ملاقات کرده و از تخفیف 10 درصد نیز بهرهمند شوید. این فرصت را از دست ندهید و با تماس با دکتر فاطمه صالحی، به بهترین مشاوره و مراقبت برای مراقبت از سلامت شما و نوزادتان دست پیدا کنید.
بهترین متخصص زنان درتهران
دکتر فاطمه صالحی، متخصص زنان و زایمان با فلوشیپ پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، یکی از پزشکان برجسته و با تجربه در حوزه تخصصی خود در تهران هستند. ایشان بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در زمینه پزشکی و درمانهای تخصصی زنان و زایمان دارند و به عنوان یکی از متخصصین برجسته در این زمینه شناخته میشوند.
دکتر صالحی تحصیلات خود را در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کردند و موفق به دریافت مدرک پزشکی عمومی از این دانشگاه شدند. پس از آن، برای ادامه تحصیلات خود، تخصص زنان و زایمان را در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندند. علاوه بر این، ایشان دوره فلوشیپ پریناتولوژی را نیز در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندهاند که این دوره به ایشان توانایی ارائه مراقبتهای ویژه در دوران بارداری، مراقبتهای قبل و بعد از زایمان و درمانهای خاص مربوط به بارداریهای پرخطر را میدهد.
سندرم تونل کارپال در بارداری
سندرم تونل کارپال یکی از دلایل اصلی گزگز انگشتان دست در بارداری محسوب میشود. در این حالت عصب میانی که از مچ دست عبور میکند، به دلیل تورم بافتها تحت فشار قرار میگیرد.
علائم این مشکل معمولاً شامل موارد زیر است:
– بیحسی در انگشتان دست
– احساس مورمور یا سوزنسوزن شدن
– ضعف در گرفتن اشیا
– درد در مچ یا کف دست
– تشدید علائم در شب
این علائم اغلب در انگشت شست، اشاره و میانی بیشتر دیده میشوند. بسیاری از زنان باردار متوجه میشوند که گزگز انگشتان دست در بارداری هنگام بیدار شدن از خواب یا پس از استفاده طولانی از دستها بیشتر احساس میشود.
خبر خوب این است که در اغلب موارد، این مشکل پس از زایمان و با کاهش تورم بدن بهتدریج برطرف میشود.
احتباس مایعات و تورم بدن
در دوران بارداری حجم مایعات بدن افزایش پیدا میکند. این موضوع بخشی طبیعی از فرآیند بارداری است و به حمایت از رشد جنین کمک میکند. اما همین افزایش مایعات میتواند باعث تورم دستها، پاها و حتی صورت شود.
تورم دستها ممکن است باعث فشار روی اعصاب شود و در نتیجه گزگز انگشتان دست در بارداری ایجاد شود. این حالت معمولاً در سهماهه سوم بارداری بیشتر دیده میشود، زیرا در این زمان بدن بیشترین میزان احتباس مایعات را تجربه میکند.
گاهی اوقات مادران متوجه میشوند که حلقههای دستشان تنگتر شده یا دستها در پایان روز کمی متورمتر هستند. این تغییرات معمولاً طبیعی هستند، اما اگر تورم ناگهانی یا شدید باشد باید توسط پزشک بررسی شود.
کمبود برخی ویتامینها
در برخی موارد، گزگز انگشتان دست در بارداری ممکن است به دلیل کمبود برخی ویتامینها باشد. ویتامینهای گروه B، بهویژه ویتامین B6 و B12، نقش مهمی در سلامت سیستم عصبی دارند.
اگر بدن مادر دچار کمبود این ویتامینها شود، ممکن است علائمی مانند بیحسی، گزگز یا ضعف در دستها و پاها ایجاد شود. البته در بیشتر زنان باردار که از مکملهای بارداری استفاده میکنند، چنین کمبودی کمتر دیده میشود.
با این حال، تغذیه متعادل و مصرف مکملهای تجویز شده توسط پزشک میتواند به پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی کمک کند.

تغییرات گردش خون
در دوران بارداری، بدن مادر برای تأمین نیازهای جنین تغییرات قابل توجهی در سیستم گردش خون ایجاد میکند. حجم خون افزایش مییابد و جریان خون در برخی نواحی بدن ممکن است تغییر کند.
این تغییرات گاهی میتوانند باعث ایجاد احساس بیحسی یا مورمور شدن در دستها شوند. بنابراین در برخی موارد گزگز انگشتان دست در بارداری ممکن است به دلیل تغییرات طبیعی گردش خون باشد.
این نوع گزگز معمولاً موقتی است و با تغییر وضعیت دستها یا حرکت دادن آنها کاهش پیدا میکند.
چه زمانی گزگز دست در بارداری بیشتر دیده میشود؟
بسیاری از زنان گزارش میکنند که گزگز انگشتان دست در بارداری در زمانهای خاصی بیشتر احساس میشود. برای مثال، این حالت اغلب در شب یا هنگام بیدار شدن از خواب شدیدتر است.
دلیل این موضوع میتواند قرار گرفتن دستها در یک وضعیت ثابت برای مدت طولانی باشد. همچنین تورم بدن در پایان روز ممکن است فشار بیشتری بر اعصاب وارد کند و باعث تشدید علائم شود.
گاهی نیز استفاده طولانی از تلفن همراه، تایپ کردن یا انجام کارهای دستی میتواند این احساس را بیشتر کند.
چگونه میتوان گزگز انگشتان دست در بارداری را کاهش داد؟
اگرچه گزگز انگشتان دست در بارداری معمولاً خطرناک نیست، اما میتواند آزاردهنده باشد. برخی اقدامات ساده میتوانند به کاهش این علائم کمک کنند.
یکی از مهمترین اقدامات، تغییر وضعیت دستها در طول روز است. استراحت دادن به دستها و انجام حرکات کششی ملایم میتواند به کاهش فشار روی اعصاب کمک کند.
استفاده از مچبند طبی در هنگام خواب نیز در برخی موارد مفید است. این مچبندها کمک میکنند مچ دست در وضعیت مناسب قرار بگیرد و فشار روی عصب میانی کاهش یابد.
همچنین بالا نگه داشتن دستها در زمان استراحت میتواند به کاهش تورم کمک کند. برخی مادران نیز متوجه میشوند که کاهش مصرف نمک و نوشیدن آب کافی در کنترل تورم بدن مؤثر است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در بسیاری از موارد، گزگز انگشتان دست در بارداری طبیعی است و پس از زایمان بهتدریج از بین میرود. با این حال در برخی شرایط بهتر است این موضوع توسط پزشک بررسی شود.
اگر گزگز دستها بسیار شدید باشد، با درد قابل توجه همراه باشد یا باعث ضعف در گرفتن اشیا شود، مراجعه به پزشک میتواند مفید باشد. همچنین اگر این حالت بهطور ناگهانی ایجاد شود یا با تورم شدید دستها و صورت همراه باشد، باید بررسی دقیقتری انجام شود.
پزشک ممکن است با معاینه ساده علت احتمالی را مشخص کند و در صورت لزوم توصیههایی برای کاهش علائم ارائه دهد.

برای دریافت توضیحات کاملتر و مشاوره تخصصی در مورد گزگز انگشتان دست در بارداری و همچنین سایر سوالات مرتبط با سلامت زنان و زایمان، میتوانید از طریق واتساپ با دکتر فاطمه صالحی در ارتباط باشید. دکتر صالحی با بیش از ۱۵ سال تجربه در حوزه زنان، زایمان و پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، آماده ارائه راهنماییهای دقیق و علمی در این زمینه هستند. ارتباط با ایشان از طریق واتساپ این امکان را فراهم میکند تا در سریعترین زمان ممکن، پاسخ سوالات خود را دریافت کنید و از توصیههای یک متخصص برجسته بهرهمند شوید. برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، لطفاً از طریق شماره واتساپ مطب با دکتر صالحی تماس حاصل فرمایید.
آیا گزگز انگشتان دست پس از زایمان برطرف میشود؟
در بیشتر موارد، گزگز انگشتان دست در بارداری موقتی است. پس از زایمان و با کاهش احتباس مایعات در بدن، فشار روی اعصاب کاهش پیدا میکند و علائم بهتدریج از بین میروند.
گاهی ممکن است چند هفته یا حتی چند ماه طول بکشد تا این علائم کاملاً برطرف شوند، اما در اغلب موارد مشکل دائمی ایجاد نمیشود.
سوالات متداول
آیا گزگز انگشتان دست در بارداری طبیعی است؟
بله، در بسیاری از زنان باردار این حالت دیده میشود و معمولاً به دلیل تورم بافتها و فشار روی اعصاب دست ایجاد میشود.
شایعترین علت گزگز انگشتان دست در بارداری چیست؟پ
یکی از شایعترین علتها سندرم تونل کارپال است که به دلیل فشار روی عصب مچ دست ایجاد میشود.

آیا این مشکل پس از زایمان برطرف میشود؟
در بیشتر موارد گزگز انگشتان دست در بارداری پس از زایمان و با کاهش تورم بدن بهتدریج از بین میرود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گزگز شدید باشد، با درد یا ضعف دست همراه شود یا با تورم شدید دستها و صورت همراه باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
جمعبندی
گزگز انگشتان دست در بارداری یکی از علائمی است که بسیاری از زنان ممکن است در این دوران تجربه کنند. این وضعیت اغلب به دلیل تورم بافتها، فشار روی اعصاب دست یا تغییرات طبیعی بدن در بارداری ایجاد میشود.
شایعترین علت آن سندرم تونل کارپال است که به دلیل احتباس مایعات و فشار روی عصب مچ دست رخ میدهد. در بیشتر موارد این مشکل موقتی است و پس از زایمان بهتدریج بهبود پیدا میکند.
با این حال، اگر این علائم شدید باشند یا با نشانههای غیرعادی همراه شوند، بهتر است توسط پزشک بررسی شوند تا علت دقیق مشخص شود و در صورت نیاز درمان مناسب انجام شود.

در پایان، حفاظت از سلامت زنان و جنینها برای من به عنوان یک پزشک جراح متخصص زنان و زایمان، یک تعهد عظیم محسوب میشود. هدف من ایجاد تجربههای ایمن و مطمئن برای هر زن باردار و خانوادهاش است. در این مسیر، با اطمینان و اعتماد متقابل، هر روز به نقش جذاب و حیاتی که برای سلامت و خوشبختی زنان و خانوادهها ایفا میکنم، پیش میروم. اگر سوال یا نگرانی دارید، همیشه در دسترس هستم تا شما را راهنمایی کنم و حمایت کنم.

