سرماخوردگی در بارداری معمولاً مشابه دوران غیر بارداری است و اغلب با استراحت و مراقبتهای ساده بهبود مییابد. با این حال، درمان سرماخوردگی در بارداری میتواند کمی پیچیدهتر باشد، زیرا برخی داروهای سرماخوردگی ممکن است برای جنین مناسب نباشند. در این مقاله از مجله سلامت دکتر فاطمه صالحی، روشهای درمان سرماخوردگی و نکات مربوط به مصرف ایمن داروها در دوران بارداری بررسی خواهد شد.
آفر ویژه دکتر فاطمه صالحی
دکتر فاطمه صالحی، متخصص پریناتولوژی با فوق تخصص در حوزه مراقبت و درمان زنان باردار و نوزادان، خدمات خود را در تهران ارائه میدهد. اکنون شما میتوانید با ارتباط از طریق واتساپ، وی را جهت گرفتن وقت مشاوره ملاقات کرده و از تخفیف 10 درصد نیز بهرهمند شوید. این فرصت را از دست ندهید و با تماس با دکتر فاطمه صالحی، به بهترین مشاوره و مراقبت برای مراقبت از سلامت شما و نوزادتان دست پیدا کنید.
بهترین متخصص زنان درتهران
دکتر فاطمه صالحی، متخصص زنان و زایمان با فلوشیپ پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، یکی از پزشکان برجسته و با تجربه در حوزه تخصصی خود در تهران هستند. ایشان بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در زمینه پزشکی و درمانهای تخصصی زنان و زایمان دارند و به عنوان یکی از متخصصین برجسته در این زمینه شناخته میشوند.
دکتر صالحی تحصیلات خود را در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کردند و موفق به دریافت مدرک پزشکی عمومی از این دانشگاه شدند. پس از آن، برای ادامه تحصیلات خود، تخصص زنان و زایمان را در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندند. علاوه بر این، ایشان دوره فلوشیپ پریناتولوژی را نیز در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندهاند که این دوره به ایشان توانایی ارائه مراقبتهای ویژه در دوران بارداری، مراقبتهای قبل و بعد از زایمان و درمانهای خاص مربوط به بارداریهای پرخطر را میدهد.
سرماخوردگی در بارداری
در دوران بارداری، بدن زنان عمدتاً انرژی و تمرکز خود را صرف رشد و سلامت جنین میکند. در این زمان، سیستم ایمنی مادر بخشی از فعالیت خود را به تطبیق با حضور جنین اختصاص میدهد و همین باعث میشود بدن مادر کمی آسیبپذیرتر شود و احتمال ابتلا به ویروسها و عوامل بیماریزا افزایش یابد.
هرچند تجربهی سرماخوردگی در بارداری ناراحتکننده است، اما خوشبختانه سیستم ایمنی مادر بهطور مؤثر از جنین محافظت میکند و در بیشتر موارد ابتلا به سرماخوردگی خطری برای کودک ندارد. علائم سرماخوردگی میتوانند آزاردهنده باشند، اما تا زمانی که تب یا علائم شدید نداشته باشید، فرزندتان در امان خواهد بود.
علائم سرماخوردگی در بارداری
علائم سرماخوردگی در بارداری اغلب شبیه به آنفولانزا به نظر میرسند، اما معمولاً شدت کمتری دارند و خفیفتر هستند. برخی از شایعترین علائم سرماخوردگی در بارداری عبارتاند از:
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- عطسههای مکرر
- خستگی جزئی
- سرفه خشک، که اغلب در مراحل پایانی سرماخوردگی شدت میگیرد و ممکن است چند روز پس از بهبود نیز ادامه داشته باشد
- تب خفیف
در مقایسه، آنفولانزا معمولاً با تب بالاتر و علائم شدیدتری مانند گلودرد، سردرد و لرز همراه است.
آیا سرماخوردگی در بارداری برای جنین خطرناک است؟
سرماخوردگی بهطور معمول بیماری خطرناکی محسوب نمیشود. بر اساس آمار سازمان کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، ابتلا به سرماخوردگی در بارداری به خودی خود آسیبی به جنین وارد نمیکند. سیستم ایمنی مادر، جفت و سیستم ایمنی جنین با هم همکاری میکنند تا از بدن جنین محافظت کرده و اجازه ندهند بیماریهای سبک و کمخطر مانند سرماخوردگی خطری ایجاد کنند.
با این حال، تب میتواند برای جنین خطرناک باشد. افزایش دمای بدن مادر، به ویژه در اوایل بارداری، ممکن است خطر برخی نقصهای مادرزادی را بالا ببرد. بنابراین، در صورت بروز تب یا هرگونه عفونت همراه با سرماخوردگی، ضروری است که فوراً با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید.
داروهای مجاز سرماخوردگی در بارداری
بیشتر پزشکان و متخصصان زنان توصیه میکنند که در دوازده هفته اول بارداری از مصرف هرگونه دارو خودداری شود. این بازه زمانی حساسترین مرحله بارداری است، زیرا اندامهای اصلی جنین در حال شکلگیری هستند و مصرف دارو ممکن است روی این روند تأثیر منفی بگذارد.
اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، قبل از مصرف هر دارو یا حتی مکملهای غذایی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
پس از سهماهه اول، برخی داروها برای کاهش علائم سرماخوردگی در بارداری معمولاً تجویز میشوند، از جمله:
- استفاده از قطره یا پماد منتول روی سینه، شقیقه و زیر بینی
- داروهای تسکیندهنده سرفه و شربتهای ضدسرفه
- استامینوفن برای کاهش درد و تب
- اکسپکتورانتها برای رقیق کردن مخاط
- کلسیم کربنات یا داروهای مشابه برای کاهش سوءهاضمه و تهوع
- دکسترومتورفان و گوایفنسین
در مورد قرصهای سرماخوردگی بزرگسالان (Adult Cold) که حاوی فنیل افرین هستند، مصرف آنها در بارداری معمولاً توصیه نمیشود. بهجای آن میتوان از داروهای حاوی سودوافدرین استفاده کرد، البته تنها با تأیید پزشک.
برای بهبود علائم سرماخوردگی در بارداری چه بخوریم؟
هنگام سرماخوردگی در بارداری، ممکن است غذا خوردن دشوار شود. بیاشتهایی در این دوران شایع است و سرماخوردگی میتواند آن را تشدید کند، اما مصرف مواد غذایی مناسب اهمیت زیادی دارد تا از ضعف، افت قند خون و فشار خون جلوگیری شود.
برای تقویت سیستم ایمنی در این دوره میتوانید از موارد زیر استفاده کنید:
- ویتامین C: مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. مرکباتی مثل پرتقال، نارنگی و گریپفروت، همچنین توتفرنگی، کیوی، طالبی، انبه، گوجه، فلفل دلمهای، بروکلی، کلم و اسفناج منابع خوبی از ویتامین C هستند.
- روی (زینک): روی نیز نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی دارد. زنان باردار روزانه به حدود ۱۱ تا ۱۵ میلیگرم روی نیاز دارند که میتوان آن را از مکملهای بارداری یا غذاهایی مانند گوشت بوقلمون، گوشت قرمز، تخممرغ، ماست، جو و سبوس تأمین کرد.
- آب: نوشیدن آب کافی در دوران سرماخوردگی بسیار مهم است. تب، عطسه و آبریزش بینی باعث کمآبی بدن میشوند و بدن برای مقابله با بیماری و تغذیه جنین نیاز به آب دارد. از نوشیدنیهای گرم یا ولرم مانند انواع چایهای مناسب بارداری، دمنوشها، سوپ آب مرغ و آبمیوههای طبیعی استفاده کنید و فراموش نکنید آب خالص هم اهمیت زیادی دارد.
- عسل: ترکیب یک یا دو قاشق عسل با آب گرم و لیمو یا چای میتواند روزانه مصرف شود. عسل برای کاهش سرفه خشک مفید است و به تسکین علائم کمک میکند.
پیشگیری از سرماخوردگی در بارداری
همانطور که پیشتر اشاره شد، سیستم ایمنی زنان در دوران بارداری تغییر میکند و همین موضوع احتمال ابتلا به سرماخوردگی را افزایش میدهد. برای پیشگیری از سرماخوردگی، سازمان کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا چند نکته کاربردی پیشنهاد کرده است:
- شستوشوی دستها: دستهای خود را مرتب با آب و صابون حداقل به مدت ۲۰ ثانیه بشویید. اگر امکان شستوشوی دستها وجود ندارد، میتوانید از ضدعفونیکنندههای دست حاوی الکل استفاده کنید.
- اجتناب از تماس دست با صورت: قبل از شستن دستها، از لمس چشم، دهان و بینی خودداری کنید، زیرا ویروس سرماخوردگی میتواند از این طریق وارد بدن شود.
- فاصله گرفتن از افراد بیمار: از نزدیک شدن و تماس مستقیم با افرادی که سرماخوردهاند خودداری کنید تا احتمال انتقال ویروس کاهش یابد.
یکی از مؤثرترین روشها برای تقویت سیستم ایمنی در دوران بارداری، انجام ورزش و فعالیت بدنی منظم است. با مشورت پزشک متخصص، مناسبترین نوع ورزش برای دوره بارداری خود را انتخاب کنید و با تمرین روزانه، ایمنی بدن را بهبود دهید.
رژیم غذایی سالم و متنوع نیز نقش مهمی در افزایش مقاومت بدن دارد. مصرف میوهها، سبزیجات و گوشتهای کمچرب و پرهیز از غذاهای فرآوری شده و پرچرب به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند.
همچنین، در صورت تأیید پزشک، مصرف مکملهای ویتامین و زینک میتواند حمایت قابلتوجهی از سلامت مادر و عملکرد سیستم ایمنی ارائه دهد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
بتلا به سرماخوردگی در بارداری معمولاً مشابه سرماخوردگی در شرایط عادی است و سیستم ایمنی سالم مادر بهخوبی قادر است با آن مقابله کند. علائم سرماخوردگی معمولاً خفیفتر از آنفولانزا هستند و معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز ادامه دارند؛ بنابراین در صورت نداشتن علائم غیرطبیعی، نیاز فوری به مراجعه به پزشک وجود ندارد.
با این حال، در صورتی که سرماخوردگی با تب، علائم شدید یا غیرمعمول، طولانی شدن بیش از ده روز، علائم آنفولانزا یا سرفههای شدید و دشوار در تنفس همراه باشد، حتماً باید فوراً با پزشک مشورت کنید.
برای دریافت توضیحات کاملتر و مشاوره تخصصی در مورد سرماخوردگی در بارداری و همچنین سایر سوالات مرتبط با سلامت زنان و زایمان، میتوانید از طریق واتساپ با دکتر فاطمه صالحی در ارتباط باشید. دکتر صالحی با بیش از ۱۵ سال تجربه در حوزه زنان، زایمان و پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، آماده ارائه راهنماییهای دقیق و علمی در این زمینه هستند. ارتباط با ایشان از طریق واتساپ این امکان را فراهم میکند تا در سریعترین زمان ممکن، پاسخ سوالات خود را دریافت کنید و از توصیههای یک متخصص برجسته بهرهمند شوید. برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، لطفاً از طریق شماره واتساپ مطب با دکتر صالحی تماس حاصل فرمایید.
کلام آخر
سرماخوردگی در بارداری معمولاً برای جنین خطری ندارد و بیشتر باعث ناراحتی مادر میشود. برای کاهش احتمال ابتلا، بهداشت فردی را رعایت کنید، از تماس با افراد بیمار خودداری کنید و تغذیه سالم همراه با مکملهای مناسب داشته باشید. در صورتی که دچار تب شدید شدید یا علائم غیرمعمول مشاهده کردید، حتماً سریعاً با پزشک خود مشورت کنید.
در پایان، حفاظت از سلامت زنان و جنینها برای من به عنوان یک پزشک جراح متخصص زنان و زایمان، یک تعهد عظیم محسوب میشود. هدف من ایجاد تجربههای ایمن و مطمئن برای هر زن باردار و خانوادهاش است. در این مسیر، با اطمینان و اعتماد متقابل، هر روز به نقش جذاب و حیاتی که برای سلامت و خوشبختی زنان و خانوادهها ایفا میکنم، پیش میروم. اگر سوال یا نگرانی دارید، همیشه در دسترس هستم تا شما را راهنمایی کنم و حمایت کنم.
