حالت تهوع بارداری یکی از رایجترین علائم بارداری است که معمولاً نگرانکننده نیست، اما میتواند برای فرد باردار آزاردهنده باشد. در این مقاله به بررسی دلایل بروز حالت تهوع بارداری، زمان شایع وقوع آن و راهکارهایی برای کاهش این حالت میپردازیم.
آفر ویژه دکتر فاطمه صالحی
دکتر فاطمه صالحی، متخصص پریناتولوژی با فوق تخصص در حوزه مراقبت و درمان زنان باردار و نوزادان، خدمات خود را در تهران ارائه میدهد. اکنون شما میتوانید با ارتباط از طریق واتساپ، وی را جهت گرفتن وقت مشاوره ملاقات کرده و از تخفیف 10 درصد نیز بهرهمند شوید. این فرصت را از دست ندهید و با تماس با دکتر فاطمه صالحی، به بهترین مشاوره و مراقبت برای مراقبت از سلامت شما و نوزادتان دست پیدا کنید.
بهترین متخصص زنان درتهران
دکتر فاطمه صالحی، متخصص زنان و زایمان با فلوشیپ پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، یکی از پزشکان برجسته و با تجربه در حوزه تخصصی خود در تهران هستند. ایشان بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در زمینه پزشکی و درمانهای تخصصی زنان و زایمان دارند و به عنوان یکی از متخصصین برجسته در این زمینه شناخته میشوند.
دکتر صالحی تحصیلات خود را در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کردند و موفق به دریافت مدرک پزشکی عمومی از این دانشگاه شدند. پس از آن، برای ادامه تحصیلات خود، تخصص زنان و زایمان را در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندند. علاوه بر این، ایشان دوره فلوشیپ پریناتولوژی را نیز در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندهاند که این دوره به ایشان توانایی ارائه مراقبتهای ویژه در دوران بارداری، مراقبتهای قبل و بعد از زایمان و درمانهای خاص مربوط به بارداریهای پرخطر را میدهد.
حالت تهوع بارداری
حالت تهوع بارداری یکی از شایعترین علائم این دوره است و تقریباً ۷۵٪ زنان (سه نفر از هر چهار زن) آن را تجربه میکنند.[i] بدن در دوران بارداری تغییرات گسترده و شدیدی را پشت سر میگذارد که میتواند باعث تهوع، تغییر اشتها، تورم دستها و پاها و علائم دیگر شود.
تهوع بارداری میتواند در هر ساعت از شبانهروز رخ دهد؛ برخی زنان صبحها و بعد از بیدار شدن از خواب دچار آن میشوند و برخی دیگر آن را در طول شب تجربه میکنند. لازم به ذکر است که عدم تجربه حالت تهوع نیز طبیعی است، چرا که تنها حدود ۷۰٪ زنان باردار با این علامت مواجه میشوند. معمولاً تهوع بارداری بین هفته ششم تا نهم آغاز و تا حدود هفته شانزدهم ادامه پیدا میکند.
حالت تهوع بارداری از کی شروع میشود؟
در بیشتر زنان، حالت تهوع بارداری معمولاً قبل از هفته نهم، یعنی بین هفته ششم تا نهم آغاز میشود و تا هفته شانزدهم ادامه دارد.[ii] شدت تهوع معمولاً بین هفته دهم تا شانزدهم به بالاترین حد خود میرسد. برخی زنان نیز در سهماهه دوم بارداری همچنان با تهوع مواجه میشوند.
برخی افراد ممکن است در طول کل دوران بارداری حالت تهوع را تجربه کنند. در بارداری چندقلو، احتمال تجربه تهوع شدیدتر و طولانیتر بیشتر است. در این حالت، فرد نسبت به برخی بوها، غذاها و موارد مشابه حساس میشود و ممکن است صبحها پس از بیدار شدن از خواب دچار تهوع شود.
حالت تهوع بارداری چگونه است؟
همانطور که از نام آن مشخص است، مهمترین نشانه حالت تهوع بارداری، احساس تهوع و گاهی استفراغ است. این حالت اغلب با استشمام برخی بوها، خوردن بعضی غذاها و مزهها یا گرما تشدید میشود. سایر علائم حالت تهوع بارداری عبارتاند از:
-
احساس ناآرامی و تهوع خفیف در سهماهه اول؛ همچنین ممکن است به ماشینگرفتگی یا دریازدگی دچار شوید.
-
احساس دلآشوبی و ناراحتی بلافاصله پس از بیدار شدن یا در طول روز.
-
تهوع شدید نسبت به برخی بوها، مانند عطرها یا بوی برخی غذاها.
-
احساس شبیه دریازدگی همراه با تمایل شدید به غذا خوردن یا افزایش اشتها بلافاصله پس از آن.
-
تهوع پس از غذا خوردن.
-
تهوع شدید که ممکن است به استفراغ منجر شود.
توصیه میشود زنان باردار هرگونه تغییر در علائم خود را در طول دوران بارداری با پزشک در میان بگذارند.
علت تهوع صبحگاهی در بارداری
حالت تهوع بارداری میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد، اما علت دقیق آن هنوز مشخص نیست. با این حال، برخی عوامل در بروز تهوع صبحگاهی بارداری نقش دارند:
-
جفت، مسئول تولید هورمونهایی مانند گونادوتروپین کوریونیک انسانی (hCG) است که ممکن است باعث تهوع شود.
-
افزایش سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون در طول بارداری نیز میتواند بر حالت تهوع تأثیر بگذارد.
-
بسیاری از زنان در بارداری طعمی غیرمعمول در دهان خود احساس میکنند که میتواند محرک تهوع باشد.
-
تغییرات هورمونی باعث حساستر شدن حس بویایی میشوند و واکنش به برخی بوها ممکن است حالت تهوع ایجاد کند.
-
سوءهاضمه یا رفلاکس معده در دوران بارداری شایع است و میتواند عامل تهوع باشد.
-
افزایش میزان بزاق دهان نیز ممکن است تهوع و دلآشوبی را تشدید کند.
بهطور کلی، حالت تهوع بارداری بیشتر ناشی از تغییرات هورمونی است، اما عواملی مانند سوءهاضمه و رفلاکس معده نیز میتوانند در بروز آن مؤثر باشند.
حالت تهوع شبانه در بارداری
ممکن است دیده باشید که برخی زنان باردار بلافاصله پس از بیدار شدن دچار تهوع و استفراغ میشوند، اما حالت تهوع بارداری محدود به زمان خاصی از روز نیست. بسیاری از زنان نیز تهوع شبانه را تجربه میکنند. شدت تهوع در هر فرد متفاوت است؛ برخی آن را خفیف و گذرا حس میکنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است تهوع شدید و مکرر داشته باشند که هر بار به استفراغ منجر شود.
رفع حالت تهوع شبانه بارداری
اگر شما هم در دوران بارداری شبها دچار تهوع میشوید، احتمالاً دنبال راهی برای کاهش این حالت آزاردهنده هستید. در ادامه چند راهکار برای کاهش تهوع شبانه بارداری آورده شده است:
-
قبل از خواب یک خوراکی سبک بخورید و با معده خالی نخوابید.
-
کنار تخت خود همیشه بیسکوئیت ساده و آب در دسترس داشته باشید.
-
به رژیم غذایی خود زنجبیل اضافه کنید یا قبل از خواب چای زنجبیل بنوشید.
-
از مصرف شام سنگین پرهیز کنید.
-
در اتاق خواب از عود یا رایحههای آرامشبخش استفاده کنید که به کاهش تهوع کمک میکنند.
-
با انجام آزمایش خون و مشاوره با پزشک از مناسب بودن سطح ویتامینهای بدن خود مطمئن شوید؛ کمبود برخی ویتامینها میتواند محرک تهوع شبانه باشد.
آیا میتوانم قرص ضد تهوع بارداری مصرف کنم؟
در صورت ادامه حالت تهوع بارداری یا تجربه تهوع شدید، حتماً با پزشک مشورت کنید. پزشک ممکن است مکملهای ویتامین B6 (پیریدوکسین)، زنجبیل یا داروهای بدون نسخه مانند دوکسیلامین (Unisom) را توصیه کند. در صورت عدم بهبود، ممکن است داروهای ضدتهوع تجویز شود.
هرگز در دوران بارداری بدون مشورت پزشک، هیچ دارو یا قرصی مصرف نکنید.
برای دریافت توضیحات کاملتر و مشاوره تخصصی در مورد حالت تهوع بارداری و همچنین سایر سوالات مرتبط با سلامت زنان و زایمان، میتوانید از طریق واتساپ با دکتر فاطمه صالحی در ارتباط باشید. دکتر صالحی با بیش از ۱۵ سال تجربه در حوزه زنان، زایمان و پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، آماده ارائه راهنماییهای دقیق و علمی در این زمینه هستند. ارتباط با ایشان از طریق واتساپ این امکان را فراهم میکند تا در سریعترین زمان ممکن، پاسخ سوالات خود را دریافت کنید و از توصیههای یک متخصص برجسته بهرهمند شوید. برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، لطفاً از طریق شماره واتساپ مطب با دکتر صالحی تماس حاصل فرمایید.
حالت تهوع بارداری و جنسیت جنین…؟
جنسیت جنین بستگی به نوع اسپرم لقاحدهنده تخمک دارد و از زمان تشکیل تخم، جنسیت جنین مشخص و ثابت است. معمولاً تشخیص جنسیت جنین بین هفتههای ۱۸ تا ۲۱ انجام میشود. اما آیا شدت یا زمان حالت تهوع بارداری میتواند نشاندهنده جنسیت جنین باشد؟
برخی شایعات و مطالعات نشان میدهند زنانی که حاملگی چندقلو دارند یا جنین آنها دختر است، ممکن است حالت تهوع بارداری شدیدتری تجربه کنند. با این حال، این اطلاعات بهتنهایی قابل استناد برای تشخیص جنسیت نیست، زیرا شدت و زمان تهوع در هر فرد و حتی در هر بارداری متفاوت است. بهترین روش برای تعیین جنسیت، مراجعه به پزشک و انجام سونوگرافی است.
برای حالت تهوع بارداری چه بخوریم؟
تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی میتواند به کاهش حالت تهوع بارداری کمک بسیاری کند:
در انتخاب غذا دقت کنید
غذاهای غنی از پروتئین و کمچرب معمولاً هضم راحتتری دارند و کمتر باعث تهوع میشوند. همچنین خوراکیهای ملایم مانند موز، برنج و سیب کمتر معده را تحریک میکنند.
گاهی اوقات مصرف غذاهای کمی شور، مانند کشک، پنیر یا چوبشور، میتواند به کاهش حالت تهوع بارداری کمک کند.
میانوعده بخورید
بیسکویتها و نانهای ساده مانند نان تست یا نان سوخاری میتوانند به کاهش حالت تهوع کمک کنند. خالی بودن معده ممکن است تهوع را تشدید کند، بنابراین بهتر است کنار تخت خود بیسکوئیت داشته باشید و صبح قبل از بلند شدن، در طول روز و شب قبل از مسواک زدن کمی بیسکوئیت یا نان تست میل کنید. از مصرف زیاد این خوراکیها خودداری کنید تا دچار اضافه وزن نشوید.
نوشیدنی بنوشید
نوشیدن آب به میزان کافی و دمنوشهای مناسب، مانند چای زنجبیل، میتواند به کاهش حالت تهوع بارداری کمک کند.
