سرماخوردگی در بارداری شایع است، زیرا سیستم ایمنی در این دوره کمی ضعیف‌تر می‌شود. بیشتر موارد سرماخوردگی خفیف هستند و خطری برای مادر و جنین ندارند، اما باید مراقب بود تا بیماری تشدید نشود.
وقتی باردار هستید، هر تغییری در بدن شما می‌تواند روی جنین نیز تأثیر بگذارد. به همین دلیل، درمان بیماری‌ها در این دوران حساسیت بیشتری دارد. پیش از بارداری، معمولاً می‌توانستید با مصرف داروهای بدون نسخه (OTC) سرماخوردگی را کنترل کنید، اما در دوران بارداری، برخی از این داروها ممکن است برای جنین مضر باشند.
در این مقاله از فاطمه صالحی، راهکارهای مؤثر برای درمان سریع سرماخوردگی در بارداری را بررسی می‌کنیم. همچنین توضیح می‌دهیم که چرا زنان باردار بیشتر مستعد سرماخوردگی هستند و چگونه می‌توان از ابتلا به این بیماری پیشگیری کرد. تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
تجربه، امداد و مراقبتی با عشق
با دکتر فاطمه صالحی
متخصص زنان، زایمان و فلوشیپ فوق تخصصی طب مادر
آفر ویژه دکتر فاطمه صالحی
دکتر فاطمه صالحی، متخصص پریناتولوژی با فوق تخصص در حوزه مراقبت و درمان زنان باردار و نوزادان، خدمات خود را در تهران ارائه می‌دهد. اکنون شما می‌توانید با ارتباط از طریق واتساپ، وی را جهت گرفتن وقت مشاوره ملاقات کرده و از تخفیف 10 درصد نیز بهره‌مند شوید. این فرصت را از دست ندهید و با تماس با دکتر فاطمه صالحی، به بهترین مشاوره و مراقبت برای مراقبت از سلامت شما و نوزادتان دست پیدا کنید.
بهترین متخصص زنان درتهران
دکتر فاطمه صالحی، متخصص زنان و زایمان با فلوشیپ پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، یکی از پزشکان برجسته و با تجربه در حوزه تخصصی خود در تهران هستند. ایشان بیش از ۱۵ سال تجربه حرفه‌ای در زمینه پزشکی و درمان‌های تخصصی زنان و زایمان دارند و به عنوان یکی از متخصصین برجسته در این زمینه شناخته می‌شوند.
دکتر صالحی تحصیلات خود را در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کردند و موفق به دریافت مدرک پزشکی عمومی از این دانشگاه شدند. پس از آن، برای ادامه تحصیلات خود، تخصص زنان و زایمان را در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذراندند. علاوه بر این، ایشان دوره فلوشیپ پریناتولوژی را نیز در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گذرانده‌اند که این دوره به ایشان توانایی ارائه مراقبت‌های ویژه در دوران بارداری، مراقبت‌های قبل و بعد از زایمان و درمان‌های خاص مربوط به بارداری‌های پرخطر را می‌دهد.
تاثیر بارداری روی سیستم ایمنی بدن
در دوران بارداری، برخی از عملکردهای سیستم ایمنی به طور موقت تغییر می‌کنند تا از جنین در حال رشد محافظت شود. به بیان دیگر، بدن برای جلوگیری از پس زدن جنین، واکنش‌های ایمنی خود را کاهش می‌دهد. این تغییر باعث می‌شود که زنان باردار در برابر عفونت‌های ویروسی و باکتریایی حساس‌تر شوند. تحقیقات نشان می‌دهد که احتمال سرماخوردگی در سه ماهه اول بارداری بیشتر است، اما با ورود به سه ماهه دوم، این خطر کاهش می‌یابد.
برای دریافت توضیحات کامل‌تر و مشاوره تخصصی در مورد سرماخوردگی در بارداری و همچنین سایر سوالات مرتبط با سلامت زنان و زایمان، می‌توانید از طریق واتساپ با دکتر فاطمه صالحی در ارتباط باشید. دکتر صالحی با بیش از ۱۵ سال تجربه در حوزه زنان، زایمان و پریناتولوژی (طب مادر و جنین)، آماده ارائه راهنمایی‌های دقیق و علمی در این زمینه هستند. ارتباط با ایشان از طریق واتساپ این امکان را فراهم می‌کند تا در سریع‌ترین زمان ممکن، پاسخ سوالات خود را دریافت کنید و از توصیه‌های یک متخصص برجسته بهره‌مند شوید. برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، لطفاً از طریق شماره واتساپ مطب با دکتر صالحی تماس حاصل فرمایید.
علائم سرماخوردگی در بارداری
سرماخوردگی معمولاً به دلیل ابتلا به ویروسی به نام رینوویروس رخ می‌دهد که به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. این بیماری اغلب با احساس سوزش یا خارش در گلو آغاز می‌شود که ممکن است یک تا دو روز ادامه داشته باشد. پس از آن، علائم دیگری به تدریج ظاهر می‌شوند، از جمله:
- آبریزش بینی که به مرور به گرفتگی بینی تبدیل می‌شود
- عطسه‌های مکرر
- احساس خستگی خفیف
- سرفه خشک، به خصوص در مراحل پایانی بیماری که ممکن است تا یک هفته یا بیشتر طول بکشد
- تب خفیف (معمولاً کمتر از ۱۰۰ درجه فارنهایت یا ۳۷.۷ درجه سانتی‌گراد)
داروهایی که می‌توانید در دوران بارداری مصرف کنید
بسیاری از متخصصان زنان و زایمان توصیه می‌کنند که در ۱۲ هفته اول بارداری از مصرف هرگونه دارو خودداری کنید، زیرا در این بازه زمانی، اندام‌های حیاتی جنین در حال شکل‌گیری هستند. با این حال، پس از هفته دوازدهم، برخی داروها با نظر پزشک قابل استفاده هستند، از جمله:
- اسپری بینی اکسی‌متازولین
- دیفن‌هیدرامین
- کلرفنیرامین
- لوراتادین
- دکسترومتورفان
- فلوتیکازون
- قطره سرفه منتول
- گایافنزین
- سودوافدرین (فقط در سه ماهه دوم و سوم)
- استامینوفن
- ستیریزین
استامینوفن به عنوان بی‌خطرترین مسکن و تب‌بر برای زنان باردار شناخته می‌شود. با این حال، تحقیقات جدید نشان داده‌اند که مصرف آن ممکن است خطر ابتلا به اوتیسم و اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی (ADHD) را حدود ۲۰ درصد افزایش دهد. اگرچه هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی به پژوهش‌های بیشتری نیاز است، اما کارشناسان توصیه می‌کنند که زنان باردار تنها در صورت ضرورت و برای مدت کوتاه، از استامینوفن با دوز پایین استفاده کنند.
همواره پیش از مصرف هر دارویی در دوران بارداری، با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا از ایمنی آن اطمینان حاصل کنید.
داروهایی که مصرف آن‌ها در دوران بارداری توصیه نمی‌شود
در دوران بارداری، از مصرف داروهای زیر برای درمان سرماخوردگی خودداری کنید:
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
- آسپرین
- کدئین
- قرص مکیدنی حاوی بنزوکائین
- اسپری گلوی بنزوکائین
- فنیل‌افرین
- سودوافدرین (مصرف این دارو در سه ماهه اول بارداری توصیه نمی‌شود. همچنین، برای زنان مبتلا به پرفشاری خون نیز گزینه مناسبی نیست.)
همیشه پیش از مصرف هر دارویی در دوران بارداری با پزشک خود مشورت کنید تا از ایمنی آن اطمینان حاصل کنید.
پیشگیری از سرماخوردگی در بارداری
در دوران بارداری، احتمال ابتلا به سرماخوردگی بیشتر می‌شود. اگرچه پیشگیری از سرماخوردگی کاملاً ممکن نیست، اما رعایت نکات زیر می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد:
- خواب کافی و باکیفیت داشته باشید.
- از یک رژیم غذایی سالم و متنوع پیروی کنید.
- به طور مرتب دست‌های خود را بشویید.
- فعالیت بدنی مناسب داشته باشید (پیش از شروع هر برنامه ورزشی جدید، با پزشک مشورت کنید).
- در مکان‌های شلوغ یا در کنار افراد بیمار، از ماسک استفاده کنید و فاصله اجتماعی را رعایت نمایید.
- طبق توصیه پزشک، از مکمل‌های دوران بارداری استفاده کنید.
- اگر سیگار می‌کشید، برای ترک آن اقدام کنید، زیرا این کار باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود.
- استرس خود را مدیریت کنید و از تکنیک‌های آرام‌سازی استفاده نمایید.
سوالات متداول درباره سرماخوردگی در بارداری
۱. آیا سرماخوردگی در بارداری برای جنین خطرناک است؟
خیر؛ سرماخوردگی‌های معمولی که توسط رینوویروس‌ها ایجاد می‌شوند، معمولاً خطری برای سلامت جنین ندارند و از جفت عبور نمی‌کنند. با این حال، تداوم تب بالا، عفونت‌های ریوی شدید یا خوددرمانی با داروهای غیرمجاز می‌تواند برای جنین آسیب‌رسان باشد. در صورتی که علائم شدید یا ادامه‌دار شد، حتماً باید تحت نظر دکتر فاطمه صالحی (فلوشیپ فوق تخصصی طب مادر و جنین در تهران) معاینه شوید.
۲. در سه ماهه اول بارداری چه دارویی برای سرماخوردگی مجاز است؟
به دلیل تشکیل اندام‌های حیاتی جنین در ۱۲ هفته ابتدایی، مصرف دارو تا حد امکان ممنوع است و ترجیح داده می‌شود از درمان‌های حمایتی مثل بخور، شست‌وشوی بینی با سرم سالین، مصرف مایعات گرم و استراحت کافی استفاده شود. در صورت نیاز ضروری و با تجویز پزشک، استامینوفن ساده با کمترین دوز و کوتاه‌ترین زمان ممکن مصرف می‌شود. هرگز بدون تایید پزشک در سه ماهه اول دارو نخورید.
۳. آیا مصرف قرص سرماخوردگی بزرگسالان (Adult Cold) در بارداری مجاز است؟
خیر؛ قرص‌های ترکیبی سرماخوردگی معمولاً حاوی موادی مانند فنیل‌افرین، آنتی‌هیستامین و مسکن‌های ترکیبی هستند که مصرف آن‌ها به‌ویژه در سه ماهه اول یا برای مادران مبتلا به فشار خون بالا می‌تواند خطرناک باشد. توصیه می‌شود همیشه داروهای تک‌جزئی و مجاز را فقط با دستور متخصص زنان مصرف کنید.
۴. چرا مصرف ایبوپروفن، ناپروکسن و ژلوفن در دوران بارداری ممنوع است؟
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می‌توانند باعث کاهش مایع آمنیوتیک اطراف جنین و بسته شدن زودهنگام مجرای شریانی در قلب جنین شوند. به همین دلیل این داروها در تمام دوران بارداری (به‌خصوص سه ماهه سوم) اکیداً ممنوع هستند.
۵. چه زمانی در صورت سرماخوردگی در بارداری باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:
- تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد که با استامینوفن کنترل نشود.
- تنگی نفس شدید یا درد در قفسه سینه.
- سرفه شدید همراه با خلط خونی یا چرک زرد/سبز.
- کاهش احساس حرکات جنین.
- سرگیجه شدید، استفراغ مداوم و ناتوانی در نوشیدن مایعات.
۶. درمان‌های خانگی بی‌خطر برای بهبود سریع سرماخوردگی در بارداری چیست؟
- استراحت مطلق و خواب کافی برای ریکاوری سیستم ایمنی.
- مصرف سوپ مرغ گرم و مایعات فراوان (آب ولرم، آب‌میوه‌های طبیعی مثل لیموشیرین و پرتقال).
- غرغره آب‌نمک رقیق برای تسکین خارش و گلودرد.
- استفاده از دستگاه بخور سرد یا گرم برای رفع گرفتگی بینی.
- مصرف عسل و آبلیموی تازه در آب ولرم (در صورت عدم ابتلا به دیابت بارداری).
کلام پایانی
در دوران بارداری، سیستم ایمنی بدن برای محافظت از جنین در حال تغییر است که این مسئله می‌تواند احتمال ابتلا به سرماخوردگی را افزایش دهد. اگرچه سرماخوردگی معمولاً برای جنین خطرناک نیست، اما برخی داروهای مورد استفاده برای درمان آن ممکن است به سلامت فرزندتان آسیب برسانند. بنابراین، پیش از مصرف هرگونه دارو، حتماً با پزشک مشورت کنید.
در پایان، حفاظت از سلامت زنان و جنین‌ها برای من به عنوان یک پزشک جراح متخصص زنان و زایمان، یک تعهد عظیم محسوب می‌شود. هدف من ایجاد تجربه‌های ایمن و مطمئن برای هر زن باردار و خانواده‌اش است. در این مسیر، با اطمینان و اعتماد متقابل، هر روز به نقش جذاب و حیاتی که برای سلامت و خوشبختی زنان و خانواده‌ها ایفا می‌کنم، پیش می‌روم. اگر سوال یا نگرانی دارید، همیشه در دسترس هستم تا شما را راهنمایی کنم و حمایت کنم.
